Meer bonen op je bord betekent PATS-BOEM méér stikstof opslurpende bonenvelden. Lekker zeg.
Bonen zijn niet alleen hartstikke lekker. Ze zorgen ook voor minder stikstof in de lucht en meer vruchtbare aarde. Hoe dat precies komt? De bonenplant valt onder de vlinderbloemige planten. Deze plantenfamilie bindt stikstof uit de lucht en zet dit om naar voedingsstoffen in de grond zodat er minder (kunst)mest nodig is!
De teelt van vlinderbloemige planten is niets nieuws. Sterker nog, het wordt al sinds de oudheid gedaan! Dat heeft alles te maken met de stikstofkringloop.
De stikstofkringloop. Ready voor een opfriscursus biologie? Simpel gezegd vangen planten zonlicht op, om te groeien en om te zetten in zuurstof. Zuurstof die wij ademen! Dat proces heet fotosynthese en alle groene planten en bomen kunnen dit. Maar de vlinderbloemige plantenfamilie, waar de bonenplant deel van uitmaakt, heeft nóg een gave party trick: ze kunnen stikstof uit de lucht opslurpen en omzetten in koolhydraten.
Niet alleen voor hun eigen groei, maar als eten voor speciale micro-organismen die rond hun wortels leven. In ruil voor dat kant-en-klare maaltje zetten deze organismen de overige koolhydraten om in voedingsstoffen. Deze voedingsstoffen zijn niet alleen eten voor de bonenplant, maar ook voor de rest van het bodemleven en de gewassen die in volgende seizoenen op deze grond worden geteeld. Dit betekent praktisch dat er geen, of minder, (kunst)mest nodig is.
Ben je een fanatiek scheikundige, neem dan in kijkje hieronder voor een complete uitleg over de stikstofkringloop. We hebben een korte uiteenzetting voor je gemaakt:
In de lucht zit stikstof (N2). Vlinderbloemige planten onttrekken deze stof aan de lucht. De Rhizobium bacteriën leven in de wortelknolletjes van deze plant. Deze bacteriën zetten de stikstof om in ammoniak (NH3). De plant zet de ammoniak vervolgens om in ammonium (NH4+). Deze ammonium komt in de bodem terecht, waar hij in contact komt met nieuwe bacteriën, die het ammonium omzetten in nitriet. Dit nitriet wordt weer omgezet in nitraat. De wortels van planten onttrekken ammonium, nitriet en nitraat tijdens verschillende processen uit de bodem om te gebruiken als voedingsstoffen. Dit proces wordt ook wel stikstoffixatie genoemd. Stikstoffixatie zorgt ervoor dat bonen bijdragen aan de vruchtbaarheid van de bodem, waardoor ze een belangrijke rol kunnen spelen in duurzame landbouwpraktijken.
Best complex, hé? Daarom hebben we het hier ook nog even voor je samengevat in een stappenplan.
De bonenplant is niet alleen goed voor een gezonde voedingsbodem. Het heeft nog meer voordelen. De voedingsstoffen die via vlinderbloemige planten in de bodem komen worden namelijk opgegeten door verschillende organismen. Kleine bacteriën, insecten en wortels van planten gebruiken deze stoffen en laten ze los in de bodem op het moment dat ze sterven. Hierdoor voedt het ook andere organismen in de bodem. Deze organismen dragen ieder op hun eigen manier ook weer bij aan een gezond ecosysteem.
Een ander cool feitje over bonen is dat ze een geweldige bron van nectar en stuifmeel zijn. Hierdoor zijn ze razend populair onder de bestuivende insecten, zoals bijen. Deze bestuiving is essentieel voor groente- en fruitgewassen. Veel van deze planten kunnen namelijk pas groeien wanneer ze bestuift zijn!
It’s the ciiiiiiircle of life!